Lễ hội Đền Trần Thái Bình, sự khác biệt

Khi nói đến Lễ hội Đền Trần, hầu hết khách thập phương thường hướng về Lễ hội này ở Nam Định với nội dung phát ấn cầu tài lộc, nhưng thực tế còn một lễ hội Đền Trần khác rất đặc biệt tại Thái Bình nơi gia tộc Nhà Trần sinh ra và phát tích.

Đền Trần ở Hưng Hà, tỉnh Thái Bình

Đền Trần Thái Bình

Đây là một quần thể di tích gồm các đền thờ, lăng mộ thờ các vị vua quan nhà Trần. Đền thờ các vua Trần trên đất phát tích (còn gọi là Thái Đường Lăng) thuộc làng Tam Đường, xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà. Tại đây các vị vua khai nghiệp nhà Trần được sinh ra, gia tộc nhà Trần dựa vào đây dấy nghiệp

Trên 700 năm trước, các vua Trần đã cho xây dựng một hành cung Long Hưng để tổ chức những đại lễ mừng chiến thắng và Tam đường là nơi lưu giữ hài cốt của các tổ tiên triều Trần. Khi các vị vua và hoàng hậu băng hà thì có tới trên một nửa được an táng tại quê nhà và đều được xây lăng miếu phụng thờ, trong đó Thái Đường Lăng là nơi an nghỉ vĩnh hằng của các vị vua đầu triều: Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông. Các hoàng hậu sau khi qua đời đều được quy về hợp tác tại các lăng mộ như Thọ lăng, Chiêu lăng, Dự lăng, Quy đức lăng. Lê Quý Đôn viết trong cuốn Kiến Văn Tiểu Lục: “Xã Thái Đường, huyện Ngự Thiên (Long Hưng xưa) có bốn cái Lăng: Lăng Thái Tổ, Thái Tông, Thánh Tông, Nhân Tông nhà Trần, lại có Lăng của bốn hoàng hậu…”.

Trên diện tích 5175m2, đền thờ các vua Trần và Đức thánh Trần Hưng Đạo đã được xây dựng uy nghi bề thế toạ lạc trên nền phế tích nằm giữa trung tâm xã Tiến Đức với các hạng mục toà hậu cung, toà bái đường, tả vu, hữu vu, nghi môn, đài hoá vàng, ba ngôi mộ các vua Trần và một số công trình kiến trúc liên quan…

Đây là một tổng thể kiến trúc thờ tự rộng lớn, được bố trí theo trục chính, chia thành các không gian, như: không gian hành lễ, không gian nội tự đền, không gian vườn cây xanh, là một công trình kiến trúc kế thừa và phát huy truyền thống kiến trúc dân tộc – kiến trúc đình làng. Riêng Toà hậu cung có kết cấu chữ đinh, gồm hai toà tám gian, trên diện tích 359m2, tại đây có hệ thống rồng đá được chạm trổ tinh vi, sống động toát lên vẻ uy linh. Tòa hậu cung này được coi như một công trình kiến trúc độc lập.

Sự khác biệt so với  Lễ hội tại Nam Định

Lễ hội đền Trần diễn ra  từ sáng 13 tháng giêng đến hết ngày 17 tháng giêng âm lịch có nhiều nội dung phong phú và có nhiều nét khác biệt so với Lễ hội Đền Trần tại Nam Định. Tại đây có các trò chơi dân gian như: Thi cỗ cá, Thi gói bánh chưng, Thi thả diều, Thi pháo đất, Thi vật cầu, Thi kéo co…

Đặc biệt nhất và mang tính văn hóa giáo dục sâu sắc là Lễ rước nước trên sông Hồng được tổ chức rất long trọng. Đây là nghi thức giáo huấn truyền thống uống nước nhớ nguồn của ông cha ta, cũng là nhắc lại thưở xưa trước khi lên làm vua nước Đại Việt, tổ tiên Nhà Trần sống bằng nghề chài lưới. Lễ hội được tổ chức từ đêm ngày 13 đến ngày 18 tháng giêng âm lịch. Đêm ngày 13, làm lễ dâng hương tại Đền Trần, đến sáng ngày 14 mới tổ chức lễ rước nước.

Các vua triều Trần trước đây, hàng năm thường về làm lễ tế tổ ở Thái Đường (nay thuộc xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình) vào dịp đầu xuân. Đây là buổi lễ báo công mừng chiến thắng trước mộ tiên tổ rất long trọng, trang nghiêm chưa từng có trong lịch sử phong kiến nước nhà, vừa có tính chất tôn giáo, vừa có tính nghi lễ, nghi thức quốc gia, mang đậm tinh thần tự tôn dân tộc. Trải qua gần 8 thế kỉ, đến nay lễ hội truyền thống để tưởng nhớ các Vua Trần ở đền Trần xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình vẫn được tổ chức hàng năm.

Tại lễ Hội đền Trần Thái Bình không có tục phát ấn, thay vào đó, du khách được phát “sản phẩm tâm linh”, đó là một chiếc lọ gốm nhỏ, bên trong đựng thóc giống. Nội dung này sẽ được thực hiện sau lễ ban phúc ân, được khôi phục hoàn toàn theo nghi thức của nhà Trần trước đây: Vào dịp đầu năm có lễ ban những lụa là, gấm vóc, hạt giống để úy lạo dân chúng, như kiểu mừng tuổi đầu năm. Theo khẳng định của Ban Tổ chức, những năm trước đây mỗi kỳ lễ đã phát ra hàng vạn vật phẩm như thế, nhà đền phát các vật phẩm này theo danh sách các đoàn đăng ký vào hành lễ. Còn việc cá nhân hay tập thể đóng góp công đức bao nhiêu thì tùy tâm.

Theo thông báo số 19 của UBND huyện Hưng Hà, ngày 05 tháng 02 năm 2013, Lễ hội năm nay sẽ diễn ra từ ngày 22 đến ngày 27/02/2013 (tức ngày 13 đến 18 tháng Giêng năm Quý Tỵ). Lễ giỗ tổ (Thái tổ Trần Thừa) diễn ra ngày 27/02/2013 (tức ngày 18 tháng Giêng năm Quý Tỵ). Lễ hội được khai mạc vào hồi 20h ngày 22/02/2012 (tức ngày 13 tháng Giêng năm Quý Tỵ).

Huyền Phong

Gửi phản hồi

You must be Logged in to post comment.