Mâm ngũ quả ngày Tết là gì? Cách bày trí mâm ngũ quả đúng và ý nghĩa

Theo phong tục truyền thống ngày tết cổ truyền của Việt Nam, mỗi gia đình sẽ dâng cúng lên bàn thờ tổ tiên mâm ngũ quả ngày tết. Vậy mâm ngũ quả ngày tết là gì? Mâm ngũ quả là một mâm trái cây có chừng năm thứ trái cây khác nhau thường có trong ngày Tết Nguyên Đán của người Việt.

Mâm ngũ quả ngày Tết là gì?

Mâm ngũ quả là một mâm trái cây có chừng năm thứ trái cây khác nhau thường có trong ngày Tết Nguyên Đán của người Việt. Thông thường là trên bàn thờ tổ tiên hoặc trên bàn tiếp khách. Các loại trái cây bày lên thể hiện nguyện ước của gia chủ qua tên gọi, màu sắc và cách sắp xếp của chúng.

Mâm ngũ quả hiện nay đã thay đổi rất nhiều, mang ý nghĩa trang trí cho không gian xuân nhiều hơn là ý nghĩa tâm linh.

Ý nghĩa và cách bày trí mâm ngũ quả ngày Tết theo 3 miền

+ Miền Bắc

Đối với người Bắc thì mâm ngũ quả được hiểu theo nghĩa văn hoá ở phương Đông, dựa vào 5 hành khí cơ bản như: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Tất cả các khí này được dung hoà với nhau cũng như chính là 5 hành tinh lớn nhất của Vũ Trụ, khi đó mâm ngũ quả được thờ cúng sẽ thể hiện sự quý trọng, tôn thờ và văn minh, luôn luôn nhớ đến công ơn của người xưa.

Và dựa vào 5 hành khí đó mà trong mâm ngũ quả cũng được phối theo 5 màu sắc như kim – trắng, mộc – xanh, thuỷ – đen, hoả – đỏ hay thổ – vàng.

Đối với mâm ngũ quả miền Bắc thì thường bày trí theo 5 loại: chuối xanh, bưởi vàng, đào tráng, hồng hoặc quýt đỏ, mận hoăc dâu đen.

-> Cách bày trí: Cách bài trí, sắp xếp màu sắc từng loại quả xen kẽ với nhau để đẹp mắt, hợp phong thủy ngày Tết. Tuy không câu nệ nhiều hay ít, nhưng mọi người đều sắm đủ lễ, đủ loại, hoa quả phải thuận theo ý nghĩa để bày cúng.

+ Miền Nam

Người miền Nam tính cách bình dị, dân dã nên bày mâm ngũ quả không theo triết lý sâu xa mà theo ước nguyện thành kính, cầu một năm mới đủ đầy. Mâm ngũ quả của người miền Nam thường có 5 loại quả: mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài và dứa (miền Nam gọi là trái thơm).

Ý nghĩa được hiểu theo tên đọc là: Cầu vừa đủ xài, thơm thảo. Ngoài ra, hiện nay các gia đình thường hay để thêm một cặp dưa hấu căng tròn để cầu sự viên mãn, đủ đầy và may mắn. Người miền Nam kỵ cúng một số loại quả như chuối, lê, táo hay cam, quýt … vì theo phát âm tên gọi mang ý nghĩa không tốt đẹp.

-> Cách bày trí: Người Miền Nam bày trí mâm ngũ quả theo ý nghĩa riêng, mong muốn, ước nguyện của gia chủ, đồng thời đảm bảo được các màu sắc chủ đạo theo Ngũ Hành, vừa có được mâm ngũ quả đẹp, ấm cúng, đem lại cảm giác sung túc.

+ Miền Trung

Như các bạn đọc đã biết thì miền trung là miền của đất khô cằn, kèm với khí hậu khắc nghiệt, rất ít hoa quả cho nên ở Miền Trung người ta thường không có câu lệ các lễ nghi và hình thức này. Đối với mâm ngũ quả ngày Tết ở Miền Trung thì nhà nào có gì thì cúng nấy, chỉ cần thành tâm cúng kính tổ tiên là được.

Các loại quả thường thấy trên mâm ngũ quả miền Trung là: thanh long, chuối, dưa hấu, mãng cầu, dứa, sung, cam, quýt…

-> Cách bày trí: Người miền Trung thường bày mâm ngũ quả theo những loại quả vốn có sẵn ở quê hương chứ không cầu kì như nhiều miền khác. Các loại quả thường thấy là: Thanh long, chuối, dưa hấu, mãng cầu, dứa, sung, cam, quýt…

Tùy theo từng phong tục của từng vùng miền mà mâm ngũ quả ngày tết có sự bài trí khác nhau. Nhưng dù được bài trí như thế nào, thì mâm ngũ quả đều thể hiện lòng thành kính của con cháu đối với ông bà tổ tiên, người đã khuất vào dịp lễ Tết.


5/5


(1 Review)

Kiến Thức Chung, WiKi - Tags: